2026 เคล็ดลับดูแลไก่ชนหน้าร้อน: 7 จุดสำคัญ

2026 เคล็ดลับดูแลไก่ชนหน้าร้อน: 7 จุดสำคัญ

การดูแลไก่ชนหน้าร้อนต้องเริ่มจากการลดความร้อนก่อนเกิดอาการผิดปกติ โดยเฉพาะในประเทศไทยที่อุณหภูมิช่วงบ่ายอาจสูงเกิน 35 องศาเซลเซียส ไก่ไม่มีต่อมเหงื่อและมีขนปกคลุมร่างกาย จึงระบายความร้อนได้จำกัด แฟนไก่ชนควรจัดโรงเรือนให้ลมผ่าน มีน้ำสะอาดอุณหภูมิประมาณ 20–25 องศาเซลเซียส และลดการฝึกหนักในช่วง 10.00–16.00 น. เมื่ออากาศอยู่ที่ 26–32 องศาเซลเซียส ไก่มักกินอาหารลดลงแต่น้ำเพิ่มขึ้น หากเกิน 35 องศาเซลเซียส อาจเริ่มหอบ กางปีก ซึม หรือหมอบกับพื้น และอุณหภูมิเกิน 39 องศาเซลเซียสมีความเสี่ยงเสียชีวิตสูงขึ้น แนวทางที่คุ้มที่สุดคือวัดอุณหภูมิจริงในเล้า ตรวจน้ำวันละหลายครั้ง และหยุดการฝึกทันทีเมื่อไก่หอบผิดปกติ

ดูแนวทางดูแลไก่ชนให้เป็นระบบได้ที่ คู่มือการเลี้ยงไก่ชนสำหรับมือใหม่ โดยควรปรับใช้ตามอายุ สุขภาพ และสภาพอากาศจริง

ก่อนปี 2025 การดูแลไก่ชนหน้าร้อนเป็นอย่างไร?

ก่อนปี 2025 การดูแลไก่ชนหน้าร้อนมักเน้นร่มเงา น้ำสะอาด และการสังเกตอาการด้วยสายตาเป็นหลัก แต่แนวทางที่แม่นยำกว่าคือการวัดอุณหภูมิ ความชื้น และพฤติกรรมไก่ร่วมกัน เพราะอากาศ 35 องศาเซลเซียสในเล้าที่ลมผ่านอาจเสี่ยงน้อยกว่าอากาศ 32 องศาเซลเซียสในเล้าอับชื้น การจัดการที่ดีจึงต้องควบคุมทั้งความร้อนและการระบายอากาศ ไม่ใช่เพียงเติมน้ำให้ไก่

ในอดีตผู้เลี้ยงจำนวนมากปล่อยไก่ชนไว้ในคอกกลางแจ้ง ใช้หลังคาสังกะสีหรือกระเบื้องชั้นเดียว และให้น้ำตามรอบเช้า–เย็น วิธีนี้พอใช้ได้ในวันที่อากาศไม่ร้อนมาก แต่หลังคาโลหะสะสมความร้อนอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะช่วง 13.00–15.00 น. หากไม่มีพัดลมหรือช่องลม อุณหภูมิระดับอกไก่อาจสูงกว่าค่าที่วัดภายนอกอย่างชัดเจน ข้อมูลจาก กรมปศุสัตว์ สนับสนุนหลักการพื้นฐานเรื่องน้ำสะอาด สุขอนามัย และการลดความเครียดจากสภาพแวดล้อมสำหรับสัตว์ปีก ดังนั้นการตรวจสภาพเล้าทุกวันยังสำคัญกว่าการพึ่งสูตรสำเร็จใด ๆ

ผู้เลี้ยงควรแยกคำว่า “พักแดด” ออกจาก “ฝึกกำลัง” ให้ชัดเจน การนำไก่ออกแดดอ่อนช่วงเช้าอาจช่วยให้เคลื่อนไหวและรับแสง แต่ไม่ควรปล่อยตากแดดจัดต่อเนื่อง เพราะไก่ชนที่มีกล้ามเนื้อแน่นหรือมีน้ำหนักมากสร้างความร้อนภายในตัวสูงกว่าไก่ผอม การหอบยังทำให้สูญเสียคาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเกี่ยวข้องกับสมดุลกรด–ด่างและคุณภาพเปลือกในไก่ไข่ หลักการนี้สะท้อนว่าการหอบไม่ใช่พฤติกรรมเล็กน้อย แต่เป็นสัญญาณว่าร่างกายกำลังรับภาระหนักแล้ว

เริ่มจากการตรวจคอกแบบง่ายก่อนปรับอุปกรณ์ จะช่วยลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็น

เรียนรู้เพิ่มเติม

ปี 2026 มีอะไรเปลี่ยนไปในการดูแลไก่ชนหน้าร้อน?

ปี 2026 แนวทางที่มีประสิทธิภาพเปลี่ยนจากการแก้ปัญหาเมื่อไก่เริ่มหอบ เป็นการเฝ้าระวังล่วงหน้าด้วยอุณหภูมิ ความชื้น และบันทึกพฤติกรรมรายวัน ผู้เลี้ยงควรติดเทอร์โมมิเตอร์อย่างน้อยสองตำแหน่ง ได้แก่ ระดับหัวไก่และบริเวณใกล้หลังคา เพราะความร้อนสะสมด้านบนอาจไม่สะท้อนสภาพที่ไก่กำลังเผชิญ การบันทึกเวลา อุณหภูมิ ปริมาณน้ำ และจำนวนครั้งที่ไก่หอบช่วยให้เห็นแนวโน้มก่อนเกิดเหตุรุนแรง

จุดสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือ “น้ำอุ่นจากถัง” แม้จะยังดูใสและสะอาด แต่น้ำที่วางกลางแดดสามารถมีอุณหภูมิสูงจนไก่กินน้อยลง ควรใช้ถังทึบแสง วางในร่ม ล้างภาชนะทุกวัน และตรวจหัวนิปเปิลหรือขอบถ้วยไม่ให้ตัน หากอากาศร้อน ไก่อาจกินน้ำมากกว่าอาหารกว่า 2.6 เท่า เทียบกับสัดส่วนประมาณ 1.8–2.0 เท่าในช่วงอุณหภูมิ 18–25 องศาเซลเซียส มูลที่เหลวขึ้นจึงอาจมาจากการดื่มน้ำมาก ไม่ได้หมายความว่าเป็นโรคเสมอไป แต่ต้องตรวจร่วมกับกลิ่น สี และอาการซึม

อีกความเปลี่ยนแปลงคือการจัดเวลาฝึกให้สั้นและมีช่วงพักมากขึ้น การฝึกหนักในอากาศร้อนทำให้หัวใจและระบบหายใจทำงานสูงต่อเนื่อง เมื่อไก่หอบมาก ควรย้ายเข้าร่ม เปิดลม และให้น้ำทีละน้อยอย่างสม่ำเสมอ ไม่ควรกรอกน้ำปริมาณมากทันที เพราะอาจทำให้สำลักหรือเครียดเพิ่ม ข้อมูลจาก องค์การสุขภาพสัตว์โลก เน้นว่าการจัดการสวัสดิภาพสัตว์ต้องลดความทุกข์ทรมานและให้สัตว์เข้าถึงน้ำได้เพียงพอ หลักนี้ใช้ได้ตรงกับการดูแลไก่ชนทุกสายพันธุ์

ผู้เลี้ยงต้องเปลี่ยนอะไรบ้างเมื่ออากาศร้อนขึ้น?

เมื่ออากาศร้อนขึ้น ผู้เลี้ยงต้องเปลี่ยนจากการดูแลตามเวลาเป็นการดูแลตามความเสี่ยงจริง โดยเน้นโรงเรือน น้ำ อาหาร การฝึก และการพักฟื้น ไก่ชนที่ยังยืน เดิน และกินได้อาจไม่ต้องได้รับการจัดการแบบเดียวกับไก่ที่หอบ กางปีก หรือซึม ดังนั้นการแบ่งระดับอาการจะช่วยให้ตัดสินใจเร็วขึ้นและไม่ใช้ยาโดยไม่จำเป็น

1. ปรับโรงเรือนให้ระบายอากาศ

• ทำหลังคาสองชั้นด้วยวัสดุที่มีช่องอากาศ เช่น จาก หญ้าคา หรือแผ่นสะท้อนความร้อน
• ใช้ผ้าใบหรือตาข่ายบังแดดด้านที่รับแสงโดยตรง แต่ต้องไม่ปิดทางลม
• ติดพัดลมให้ลมเคลื่อนผ่านตัวไก่ ไม่ใช่เป่าแรงจ่อหน้าไก่ตลอดเวลา
• หากใช้สปริงเกลอร์บนหลังคา ควรเปิดก่อนหลังคาสะสมความร้อน เช่น ช่วง 09.30–16.00 น. ตามสภาพอากาศ
• พื้นคอกต้องแห้ง ไม่มีน้ำขัง เพราะความชื้นสูงทำให้ระบายความร้อนด้วยการหอบได้แย่ลง

2. จัดน้ำให้พร้อมตลอดวัน

น้ำควรสะอาด ไม่มีตะไคร่ และไม่วางในตำแหน่งที่แดดส่องโดยตรง การเติมน้ำเย็นจัดไม่ใช่คำตอบเสมอไป เพราะความแตกต่างของอุณหภูมิอาจทำให้ไก่กินน้ำน้อยลง แนวทางที่เหมาะกว่าคือน้ำอุณหภูมิประมาณ 20–25 องศาเซลเซียส พร้อมตรวจภาชนะช่วงเช้า เที่ยง และบ่าย หากมีไก่หลายตัวควรมีจุดน้ำมากกว่าหนึ่งจุด เพื่อป้องกันการแย่งน้ำในช่วงร้อนจัด

3. ลดภาระจากอาหารและการฝึก

ควรให้อาหารมื้อหลักช่วงเช้าตรู่หรือหลังอากาศลดลง หลีกเลี่ยงการเพิ่มอาหารเสริมหลายชนิดพร้อมกัน เพราะการย่อยอาหารสร้างความร้อนภายในร่างกายและทำให้ประเมินสาเหตุของอาการผิดปกติยาก อาหารต้องสด ไม่เหม็นหืน และเก็บในภาชนะปิดสนิท ส่วนการฝึกควรลดระยะเวลา ลดความถี่ และเว้นช่วงพักมากขึ้น โดยเฉพาะในไก่ที่เพิ่งฟื้นจากอาการป่วย น้ำหนักเกิน หรือมีประวัติหอบง่าย

ความรู้เรื่องพลังงานและกล้ามเนื้อช่วยวางตารางฝึกได้แม่นขึ้น อ่านต่อที่ โภชนาการและการฟื้นตัวของไก่ชน เพื่อแยกอาหารประจำวันออกจากอาหารช่วงเตรียมตัว

เรียนรู้เพิ่มเติม

ตอนนี้ควรรับมืออาการฮีตสเตรสอย่างไร?

เมื่อไก่ชนหอบ กางปีก ยืนอ้าปาก ซึม หรือหมอบกับพื้น ให้หยุดฝึกทันทีและย้ายไปยังพื้นที่ร่มที่อากาศถ่ายเท จากนั้นจัดน้ำสะอาดไว้ใกล้ตัว ตรวจการหายใจ สีหงอน การทรงตัว และการตอบสนองต่อสิ่งแวดล้อม หากไก่ล้ม ชัก หายใจรุนแรง หรือไม่สามารถดื่มน้ำได้ ควรติดต่อสัตวแพทย์โดยเร็ว ไม่ควรใช้ยาลดไข้หรือยาปฏิชีวนะเอง

ขั้นตอนฉุกเฉินควรทำตามลำดับเพื่อไม่เพิ่มความเครียดให้ไก่ เริ่มจากลดสิ่งกระตุ้น เช่น เสียงดัง การจับบ่อย และการไล่ต้อน จากนั้นเปิดพัดลมให้ลมไหลผ่านพื้นที่พัก โดยไม่เป่าจ่อแรงเกินไป ใช้ผ้าชุบน้ำอุณหภูมิปกติแตะบริเวณเหนียงหรือขาได้ แต่ไม่ควรราดน้ำเย็นจัดทั้งตัว เพราะอาจทำให้หลอดเลือดหดตัวและรบกวนการปรับอุณหภูมิ สังเกตอาการต่อเนื่อง 15–30 นาที หากยังหอบหนักหรือทรงตัวไม่ได้ ให้ส่งต่อผู้เชี่ยวชาญ

อาหารเสริมและเกลือแร่ไม่ใช่สิ่งทดแทนน้ำสะอาด การให้ผลิตภัณฑ์ควรอ่านฉลาก ตรวจวันหมดอายุ และใช้ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์หรือผู้ผลิตที่น่าเชื่อถือ โดยเฉพาะไก่ที่มีโรคไต โรคตับ หรืออาการท้องเสีย การเติมสารหลายชนิดพร้อมกันอาจทำให้มูลเหลวและทำให้วิเคราะห์อาการยากขึ้น ไก่ที่อ้วนมากควรได้รับการจัดการน้ำหนักอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่ควรลดอาหารรวดเร็ว เพราะทำให้พลังงานตกและฟื้นตัวช้าลง

ข้อมูลจาก สมาคมสัตวแพทย์ผู้ประกอบการบำบัดโรคสัตว์แห่งประเทศไทย ช่วยย้ำหลักสำคัญว่าอาการรุนแรงควรได้รับการประเมินโดยสัตวแพทย์ ไม่ควรพึ่งคำแนะนำออนไลน์เพียงอย่างเดียว แฟนไก่ชนสามารถติดตามแนวทางสุขภาพและการฝึกอย่างรับผิดชอบจาก โรคไก่ชนและสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

สามเดือนข้างหน้าควรคาดการณ์อะไรในการดูแลไก่ชน?

ในสามเดือนข้างหน้า ผู้เลี้ยงควรคาดการณ์ความร้อนเป็นรอบ ไม่ใช่รอให้ไก่แสดงอาการ โดยวางแผนสำรองน้ำ ตรวจพัดลม และกำหนดตารางฝึกตามพยากรณ์อากาศ หลักปฏิบัติที่คุ้มที่สุดคือใช้บันทึกเดิมมาช่วยตัดสินใจ เช่น หากอุณหภูมิช่วงบ่ายเกิน 35 องศาเซลเซียสติดต่อกันสามวัน ให้ลดการฝึกกลางแจ้งล่วงหน้าและย้ายกิจกรรมไปช่วงเช้า การตัดสินใจเช่นนี้ลดความเสี่ยงได้มากกว่าการแก้ไขหลังเกิดภาวะฉุกเฉิน

คาดการณ์ที่หนึ่งคือการใช้เครื่องมือวัดราคาประหยัดจะเพิ่มขึ้น เทอร์โมมิเตอร์ดิจิทัลและเครื่องวัดความชื้นช่วยให้เห็นความแตกต่างระหว่างอากาศภายนอกกับระดับที่ไก่อยู่ คาดการณ์ที่สองคือผู้เลี้ยงจะให้ความสำคัญกับการออกแบบคอกมากกว่าการซื้ออาหารเสริมราคาแพง เพราะหลังคา พัดลม และน้ำที่เหมาะสมแก้ต้นเหตุของฮีตสเตรสได้ตรงกว่า คาดการณ์ที่สามคือการบันทึกสุขภาพรายตัวจะกลายเป็นเรื่องจำเป็น โดยเฉพาะไก่ที่มีน้ำหนักมาก ฟื้นตัวช้า หรือเคยมีอาการหอบ

ประโยคจากแนวทางด้านสวัสดิภาพสัตว์ของ องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ สรุปหลักการได้ชัดเจนว่า “สัตว์ควรได้รับน้ำ อาหาร และสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อสุขภาพและความเป็นอยู่” เมื่อนำมาปรับใช้กับไก่ชน หมายถึงการวางแผนดูแลก่อนฝึก ระหว่างพัก และหลังฝึก ไม่ใช่มุ่งเฉพาะความแข็งแรงเพื่อการแข่งขัน การดูแลที่ดีช่วยให้ไก่ฟื้นตัวสม่ำเสมอ ลดการเจ็บป่วย และทำให้ประเมินสภาพร่างกายได้ตรงขึ้น

เช็กลิสต์ 7 จุดสำคัญสำหรับหน้าร้อนปี 2026

1. วัดอุณหภูมิบริเวณระดับตัวไก่ช่วงเช้า เที่ยง และบ่าย
2. เตรียมน้ำสะอาดประมาณ 20–25 องศาเซลเซียสตลอดวัน
3. ตรวจพัดลม ช่องลม และหลังคาก่อนเริ่มฤดูร้อน
4. หลีกเลี่ยงการฝึกหนักระหว่าง 10.00–16.00 น.
5. ลดเวลาฝึกทันทีเมื่อเริ่มหอบหรือกางปีก
6. แยกไก่ซึม ไก่ป่วย หรือไก่น้ำหนักมากเพื่อเฝ้าระวัง
7. ติดต่อสัตวแพทย์เมื่อไก่ล้ม ชัก หายใจรุนแรง หรือไม่ดื่มน้ำ

วางแผนสามเดือนถัดไปด้วยเช็กลิสต์นี้ จะช่วยลดความเสียหายและลดค่าใช้จ่ายจากการแก้ปัญหาเฉพาะหน้า

เรียนรู้เพิ่มเติม

สรุปเคล็ดลับดูแลไก่ชนหน้าร้อน

เคล็ดลับดูแลไก่ชนหน้าร้อนที่ได้ผลไม่ได้อยู่ที่การเพิ่มอาหารเสริม แต่คือการควบคุมความร้อน น้ำ อากาศ และเวลาฝึกให้เหมาะกับสภาพจริง อุณหภูมิ 26–32 องศาเซลเซียสอาจทำให้กินอาหารลดลง ขณะที่อุณหภูมิเกิน 35 องศาเซลเซียสเริ่มมีความเสี่ยงฮีตสเตรส และเกิน 39 องศาเซลเซียสอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต ผู้เลี้ยงควรตรวจอาการเป็นรายตัว ไม่ใช้สูตรเดียวกับไก่ทุกตัว และไม่ฝืนฝึกเมื่อไก่หอบ

แฟนไก่ชนควรเริ่มจากสิ่งที่ทำได้ทันที ได้แก่ ย้ายคอกให้พ้นแดด เพิ่มทางลม เปลี่ยนน้ำสม่ำเสมอ ติดเครื่องวัดอุณหภูมิ และจัดตารางฝึกช่วงเช้าหรือเย็น หากอาการไม่ดีขึ้นภายใน 15–30 นาที หรือมีการล้ม ชัก และหายใจรุนแรง ให้พบสัตวแพทย์ การดูแลอย่างมีระบบย่อมคุ้มกว่าการเสี่ยงเสียไก่และเสียค่าใช้จ่ายภายหลัง (กันไว้ก่อนง่ายกว่าเสมอ)

หากต้องการอ่านเนื้อหาไก่ชน พันธุ์ไก่ การฝึก และกติกาสนามเพิ่มเติม ติดตามได้ที่ แฟนไก่ชน

เรียนรู้เพิ่มเติม

คำถามที่พบบ่อย

ถาม: ฮีตสเตรสในไก่ชนคืออะไร?

ตอบ: ฮีตสเตรสคือภาวะที่ไก่ระบายความร้อนไม่ทันจนร่างกายเสียสมดุล มักเริ่มเห็นจากการหอบ อ้าปาก กางปีก ซึม หรือหมอบกับพื้น เมื่ออุณหภูมิในคอกสูงกว่า 35 องศาเซลเซียส ความเสี่ยงจะเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะไก่น้ำหนักมากหรือไก่ที่เพิ่งฝึกหนัก ควรย้ายไก่เข้าร่ม เปิดทางลม จัดน้ำสะอาด และหยุดกิจกรรมทันที หากไม่ดีขึ้นภายใน 15–30 นาที ควรติดต่อสัตวแพทย์

ถาม: ควรให้น้ำไก่ชนหน้าร้อนอย่างไร?

ตอบ: ควรให้น้ำสะอาดอุณหภูมิประมาณ 20–25 องศาเซลเซียสตลอดวัน และเปลี่ยนหรือตรวจน้ำอย่างน้อยช่วงเช้า เที่ยง และบ่าย ภาชนะควรอยู่ในร่ม ทึบแสง และล้างทุกวันเพื่อป้องกันตะไคร่หรือน้ำเสีย หากมีไก่หลายตัวควรจัดจุดน้ำมากกว่าหนึ่งจุด ไม่ควรกรอกน้ำปริมาณมากเมื่อไก่กำลังหอบ เพราะอาจทำให้สำลัก ควรปล่อยให้ไก่จิบน้ำเองอย่างสงบ

ถาม: การฝึกไก่ชนตอนเช้ากับตอนบ่ายต่างกันอย่างไร?

ตอบ: การฝึกช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็นปลอดภัยกว่าการฝึกช่วงบ่าย เพราะอุณหภูมิและความร้อนจากหลังคามักต่ำกว่า ช่วง 10.00–16.00 น. ควรลดระยะเวลาฝึกหรือเปลี่ยนเป็นการพักฟื้นในร่ม โดยเฉพาะวันที่อุณหภูมิสูงกว่า 35 องศาเซลเซียส การฝึกต้องดูการหอบ การทรงตัว และความอยากน้ำร่วมด้วย ไม่ควรยึดเวลาอย่างเดียว หากไก่เริ่มกางปีกควรหยุดทันที

ถาม: ถ้าไก่ชนหอบหนักควรทำอย่างไร?

ตอบ: ให้หยุดฝึก ย้ายไก่เข้าที่ร่มและมีลมผ่าน จากนั้นวางน้ำสะอาดไว้ใกล้ตัวและลดเสียงรบกวน ไม่ควรจับไก่บ่อย ราดน้ำเย็นจัด หรือให้ยาด้วยตนเอง ควรติดตามอาการประมาณ 15–30 นาที หากไก่ยังหอบรุนแรง ล้ม ชัก หายใจติดขัด หรือไม่สามารถดื่มน้ำได้ ต้องติดต่อสัตวแพทย์ทันที เพราะอาจเป็นภาวะฉุกเฉินที่ต้องรักษาอย่างถูกวิธี

ถาม: หลังคาสังกะสีกับหลังคาสองชั้น แบบไหนเหมาะกับหน้าร้อน?

ตอบ: หลังคาสองชั้นเหมาะกว่าหลังคาสังกะสีชั้นเดียว เพราะมีช่องอากาศช่วยลดความร้อนที่ส่งลงมายังตัวไก่ หลังคาสังกะสีสะสมความร้อนได้เร็ว โดยเฉพาะช่วง 13.00–15.00 น. หากยังใช้หลังคาเดิม ควรเพิ่มวัสดุบังแดด ทำช่องลม และติดพัดลมอย่างเหมาะสม การติดสปริงเกลอร์บนหลังคาช่วยลดความร้อนได้ แต่ต้องควบคุมไม่ให้น้ำกระเด็นเข้าคอกจนพื้นแฉะ

ถาม: ต้องใช้งบเท่าไรในการปรับคอกไก่ชนหน้าร้อน?

ตอบ: ค่าใช้จ่ายขึ้นอยู่กับขนาดคอกและอุปกรณ์ที่มีอยู่ แต่เริ่มต้นได้จากเทอร์โมมิเตอร์ ภาชนะน้ำทึบแสง ตาข่ายบังแดด และพัดลมขนาดเหมาะสม ไม่จำเป็นต้องติดตั้งระบบพ่นหมอกทันทีหากคอกยังไม่มีทางลม เพราะละอองน้ำในพื้นที่อับอาจเพิ่มความชื้นและทำให้ไก่ระบายความร้อนได้ยาก ควรแก้พื้นฐานตามลำดับคือร่มเงา น้ำ อากาศ และการจัดเวลาฝึก ก่อนลงทุนอุปกรณ์ราคาแพง

ถาม: อาหารเสริมจำเป็นสำหรับไก่ชนหน้าร้อนหรือไม่?

ตอบ: อาหารเสริมไม่จำเป็นสำหรับไก่ทุกตัว หากไก่ได้รับอาหารสมดุล น้ำสะอาด และพักเพียงพอ ควรหลีกเลี่ยงการเพิ่มผลิตภัณฑ์หลายชนิดพร้อมกัน เพราะอาจทำให้มูลเหลวหรือทำให้แยกสาเหตุอาการผิดปกติยาก อาหารต้องสด ไม่ขึ้นรา และให้อยู่ในช่วงอากาศเย็นกว่า หากไก่มีโรคประจำตัว ท้องเสีย หรือฟื้นจากอาการร้อนจัด ควรขอคำแนะนำจากสัตวแพทย์ก่อนใช้เกลือแร่หรือผลิตภัณฑ์เสริมใด ๆ